Thành lập và kinh doanh tại Việt Nam

 

Cẩm nang Hướng dẫn Doanh nghiệp

 

Việt Nam ngày càng trở thành một thị trường quan trọng đối với các doanh nghiệp quốc tế trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ, dịch vụ chuyên môn, tài chính, logistics, bán lẻ và nhiều ngành khác.

 

Đối với doanh nghiệp muốn vào Việt Nam, thành lập hiện diện kinh doanh chỉ là bước khởi đầu. Các quyết định về cơ cấu doanh nghiệp, đầu tư, nhân sự, thuế, di trú, mặt bằng và tuân thủ liên tục đều có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành hiệu quả.

 

Phương án phù hợp phụ thuộc vào ngành nghề, cơ cấu đầu tư, hoạt động kinh doanh, tỷ lệ sở hữu, nhân sự và mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp.

 

Trước khi gia nhập thị trường Việt Nam

 

Doanh nghiệp trước tiên cần xác định rõ lý do muốn vào Việt Nam và mục tiêu cần đạt được.

 

Một số mục tiêu phổ biến có thể bao gồm:

 

• Thành lập công ty hoạt động tại Việt Nam.
• Thành lập văn phòng đại diện.
• Xây dựng trung tâm sản xuất hoặc vận hành.
• Tuyển dụng nhân sự tại Việt Nam.
• Điều chuyển nhân viên quốc tế.
• Cung cấp dịch vụ cho khách hàng Việt Nam.
• Mở rộng hoạt động hiện có trong khu vực.
• Xây dựng cơ sở sản xuất hoặc phân phối.
• Đầu tư vào doanh nghiệp hoặc dự án tại Việt Nam.

 

Cơ cấu và quy trình thành lập phù hợp sẽ phụ thuộc vào hoạt động dự kiến của doanh nghiệp.

 

Lựa chọn cơ cấu doanh nghiệp phù hợp

 

Doanh nghiệp quốc tế có thể lựa chọn nhiều hình thức hiện diện tại Việt Nam tùy thuộc vào mô hình kinh doanh và mục tiêu.

 

Một số cấu trúc có thể bao gồm:

 

• Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
• Công ty trách nhiệm hữu hạn.
• Công ty liên doanh.
• Văn phòng đại diện.
• Chi nhánh trong những trường hợp được phép.
• Các hình thức đầu tư hoặc thương mại khác tùy ngành nghề.

 

Việc lựa chọn cơ cấu có thể ảnh hưởng đến thủ tục đầu tư, tỷ lệ sở hữu, hoạt động được phép, thuế, tuyển dụng và nghĩa vụ tuân thủ.

 

Vì vậy, doanh nghiệp nên xác định cơ cấu phù hợp trước khi cam kết nguồn lực đáng kể cho thị trường.

 

Đầu tư và đăng ký doanh nghiệp

 

Việc thành lập doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có thể liên quan đến thủ tục đăng ký đầu tư, đăng ký doanh nghiệp và các thủ tục chuyên ngành khác.

 

Yêu cầu có thể phụ thuộc vào:

 

• Tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
• Ngành nghề kinh doanh.
• Vốn đầu tư.
• Địa điểm.
• Lĩnh vực hoạt động.
• Điều kiện tiếp cận thị trường.
• Giấy phép hoặc chấp thuận liên quan.

 

Doanh nghiệp nên đánh giá các yêu cầu này trước khi ký các cam kết dài hạn hoặc bắt đầu hoạt động.

 

Tiếp cận thị trường và ngành nghề có điều kiện

 

Không phải mọi ngành nghề đều được áp dụng theo cùng một quy định.

Một số lĩnh vực có thể có điều kiện tiếp cận thị trường, yêu cầu cấp phép hoặc giới hạn nhất định đối với nhà đầu tư nước ngoài.

 

Các yêu cầu này có thể áp dụng trong những lĩnh vực như:

 

• Giáo dục.
• Tài chính.
• Y tế.
• Logistics.
• Bán lẻ.
• Viễn thông.
• Bất động sản.
• Dịch vụ chuyên môn.
• Sản xuất và các ngành nghề có điều kiện khác.

 

Một mô hình kinh doanh đang hoạt động hiệu quả tại quốc gia khác vì vậy có thể cần được điều chỉnh trước khi triển khai tại Việt Nam.

 

Thuế và kế hoạch tài chính

 

Thuế nên được xem xét ngay từ giai đoạn đầu thay vì chỉ xử lý sau khi doanh nghiệp bắt đầu hoạt động.

 

Tùy cơ cấu và hoạt động, doanh nghiệp có thể cần xem xét:

 

• Thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Thuế giá trị gia tăng.
• Thuế thu nhập cá nhân.
• Thuế nhà thầu nước ngoài.
• Nghĩa vụ khấu trừ thuế.
• Giá chuyển nhượng.
• Quy định về kế toán.
• Báo cáo và tuân thủ thuế.

 

Doanh nghiệp quốc tế cũng nên xem xét mối liên hệ giữa nghĩa vụ thuế tại Việt Nam với cơ cấu khu vực hoặc toàn cầu của mình.

 

Tuyển dụng nhân sự tại Việt Nam

 

Khi doanh nghiệp bắt đầu hoạt động, nhân sự trở thành một phần quan trọng của quá trình vận hành.

 

Doanh nghiệp có thể cần xây dựng quy trình cho:

 

• Tuyển dụng nhân sự địa phương.
• Hợp đồng lao động.
• Tiền lương.
• Bảo hiểm xã hội.
• Thuế thu nhập cá nhân.
• Phúc lợi nhân viên.
• Chính sách nơi làm việc.
• Tuân thủ lao động.

 

Nếu điều chuyển nhân viên quốc tế đến Việt Nam, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm yêu cầu về giấy phép lao động và di trú.

 

Do đó, kế hoạch nhân sự nên được xem là một phần của chiến lược gia nhập thị trường.

 

Di trú và nhân viên quốc tế

 

Nhân viên quốc tế có thể cần thiết cho quản lý, chuyên môn kỹ thuật, triển khai dự án hoặc chuyển giao kiến thức.

 

Doanh nghiệp cần xác định:

 

• Nhân viên có cần giấy phép lao động hay không.
• Có thuộc diện miễn hay không.
• Tình trạng di trú phù hợp.
• Hồ sơ cần chuẩn bị.
• Thời gian thực hiện.
• Nhu cầu hỗ trợ cho thành viên gia đình.

 

Kế hoạch di trú nên được phối hợp với kế hoạch tuyển dụng và relocation của doanh nghiệp.

 

Văn phòng, nơi làm việc và bất động sản thương mại

 

Không gian làm việc cũng có thể ảnh hưởng đến mô hình vận hành của doanh nghiệp.

 

Tùy nhu cầu, doanh nghiệp có thể lựa chọn:

 

• Văn phòng dịch vụ.
• Không gian làm việc linh hoạt.
• Văn phòng thuê truyền thống.
• Cơ sở công nghiệp.
• Kho bãi.
• Mặt bằng bán lẻ.
• Các cơ sở chuyên dụng khác.

 

Trước khi ký hợp đồng thuê, doanh nghiệp nên đánh giá vị trí, mục đích sử dụng, điều khoản thuê, yêu cầu fit-out, chi phí vận hành, chỗ đỗ xe và khả năng tiếp cận.

 

Đối với doanh nghiệp mới thành lập, vấn đề văn phòng và bất động sản nên được xem xét đồng thời với kế hoạch đăng ký và vận hành.

 

Tuân thủ và vận hành liên tục

 

Thành lập doanh nghiệp không kết thúc khi công ty nhận được giấy chứng nhận đăng ký.

 

Doanh nghiệp có thể cần duy trì tuân thủ liên tục về:

 

• Hồ sơ doanh nghiệp.
• Thuế.
• Kế toán.
• Lao động.
• Di trú.
• Giấy phép.
• Hợp đồng.
• Dữ liệu và thông tin.
• Yêu cầu về nơi làm việc.
• Báo cáo với cơ quan quản lý.

 

Nghĩa vụ cụ thể phụ thuộc vào hoạt động và cơ cấu pháp lý của từng doanh nghiệp.

 

Một lịch tuân thủ rõ ràng có thể giúp doanh nghiệp theo dõi các nghĩa vụ định kỳ và giảm nguy cơ bỏ sót thời hạn.

 

Làm việc với đối tác địa phương

 

Doanh nghiệp quốc tế vào Việt Nam có thể làm việc với nhà cung cấp, đơn vị tư vấn, chủ nhà, nhà phân phối, nhà thầu hoặc đối tác kinh doanh địa phương.

 

Trước khi ký kết các thỏa thuận quan trọng, doanh nghiệp nên xem xét:

 

• Thông tin và năng lực của đối tác.
• Điều kiện thương mại.
• Thẩm quyền ký kết.
• Điều khoản thanh toán.
• Nghĩa vụ hợp đồng.
• Yêu cầu tuân thủ.
• Cơ chế giải quyết tranh chấp.
• Điều khoản chấm dứt hoặc rút khỏi hợp đồng.

 

Quan hệ địa phương có thể mang lại nhiều hiểu biết về thị trường, nhưng doanh nghiệp vẫn cần thực hiện thẩm định và quản trị phù hợp.

 

Những thách thức thường gặp

 

Doanh nghiệp quốc tế có thể gặp phải:

 

• Thủ tục hành chính chưa quen thuộc.
• Quy định thay đổi.
• Khác biệt trong phương thức kinh doanh.
• Rào cản ngôn ngữ và giao tiếp.
• Khó khăn trong tuyển dụng.
• Yêu cầu về di trú.
• Phức tạp về thuế và kế toán.
• Tìm mặt bằng phù hợp.
• Phối hợp nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ.

 

Những thách thức này không nhất thiết cản trở việc gia nhập thị trường thành công, nhưng cho thấy tầm quan trọng của việc chuẩn bị và hiểu biết địa phương.

 

Checklist gia nhập thị trường Việt Nam

 

Trước khi thành lập hoạt động tại Việt Nam, doanh nghiệp nên:

 

1. Xác định mục tiêu kinh doanh
Làm rõ lý do vào Việt Nam và các hoạt động dự kiến.

 

2. Đánh giá điều kiện tiếp cận thị trường
Xác định yêu cầu về sở hữu, giấy phép và ngành nghề.

 

3. Lựa chọn cơ cấu
Xác định cơ cấu pháp lý và đầu tư phù hợp.

 

4. Lập kế hoạch thuế và tài chính
Hiểu các yêu cầu về thuế, kế toán và báo cáo.

 

5. Lập kế hoạch nhân sự
Xác định nhu cầu tuyển dụng tại Việt Nam và điều chuyển nhân viên quốc tế.

 

6. Rà soát di trú
Xác định yêu cầu về giấy phép lao động, visa và cư trú.

 

7. Lựa chọn nơi làm việc
Đánh giá nhu cầu về văn phòng, nhà máy, bán lẻ hoặc bất động sản khác.

 

8. Thiết lập quy trình tuân thủ
Xây dựng hệ thống quản lý nghĩa vụ doanh nghiệp, thuế, lao động và pháp lý.

 

9. Kiểm tra hợp đồng và đối tác
Thực hiện thẩm định phù hợp trước khi thiết lập quan hệ thương mại quan trọng.

 

10. Lập kế hoạch tăng trưởng
Đảm bảo cơ cấu có thể hỗ trợ tuyển dụng, đầu tư và mở rộng trong tương lai.

 

Jardeon Group và hỗ trợ doanh nghiệp

 

Jardeon Group hỗ trợ doanh nghiệp quốc tế gia nhập và hoạt động tại Việt Nam thông qua Corporate & Compliance, Global Mobility và Real Estate Consultancy.

 

Các dịch vụ có thể kết nối những nhu cầu liên quan đến thành lập doanh nghiệp, workforce mobility, di trú, thuế và tuân thủ, nơi làm việc và bất động sản.

 

Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp nhìn nhận mối liên hệ giữa business – people – workplace – compliance trong quá trình vận hành tại Việt Nam.

 

Doanh nghiệp đang chuẩn bị thành lập hoặc mở rộng hoạt động tại Việt Nam? Hãy tìm hiểu các bài viết liên quan bên dưới hoặc liên hệ Jardeon Group để trao đổi về nhu cầu của bạn